Розничные цены на АЗС за 1 литр 21.11 вт Сейчас Утро День Вечер 21.11 Нацбанк Покупка Продажа Кросс-курсы
АИ-95 1.23 0.62 0.52 0.37
Ветер
Ю 2 м/с
Влаж. 98 %
USD 2.00 2.00 2.01 EUR/USD 1.18
АИ-92 1.15 0.58 0.58 0.35 EUR 2.35 2.36 2.37 USD/EUR 0.85
ДТ 1.27 0.64 0.54 0.38 RUR 0.03 3.33 3.39 USD/RUR 59.24
Марка
BYR
USD
EUR
RUR
t, C°
0
-1
+2
0
cy
BYR
BYR
BYR
Все курсы.

Язэп Шпэт: Зэмбінскі “нашанівец”

05.10.2014 20:20 | Славутыя землякі | 0 |
Рейтинг статьи: 2 (голосов: 1)
На адлегласці ў 100 гадоў становіцца відавочным, што не існавала і напэўна не існуе іншай супольнасці, якая б столькі зрабіла для станаўлення беларускай нацыі і дзяржаўнасці як віленская газета “Наша Ніва”. Энергетыкай гэтага выдання наталяліся Янка Купала і Якуб Колас, Максім Багдановіч і Змітрок Бядуля, Іван і Антон Луцкевічы, сотні аўтараў і тысячы чытачоў. Барысаўцы “Нашу Ніву” не толькі чыталі, але і друкаваліся ў ёй: адным з актыўных аўтараў быў Язэп Шпэт.

Язэп нарадзіўся 23 лютага 1891 года ў мястэчку Зэмбін. Яго бацька славіўся на ўсю ваколіцу як адораны музыка і спявак – ён быў арганістам зэмбінскага касцёла. Фактычна, ў бацькі Язэп і атрымаў першую адукацыю, а потым быў накіраваны на спасціганне сакрэтаў майстра вытворчасці масла ў Вільню.

У сталіцы беларускага культурнага жыцця Язэп хутка стаў актывістам: гуртаваўся з беларускімі дзеячамі Вільні, жадаў уладкавацца на працу ў “Нашу Ніву”. Аднак лёс склаўся інакш і са сканчэннем навучання Язэп быў вымушаны вярнуцца на Барысаўшчыну. У 1911–1912 ён выконваў абавязкі панскага эканома ў маёнтках Замошша і Казімірава. Але не губляў сувязяў з беларускай справай: асабліва актыўна падтрымліваў сувязі з вядомым гісторыкам беларускай літаратуры і краязнаўцам Рамуальдам Зямкевічам, які настойліва раіў Шпэту запісваць фальклор і народныя абрады. Аднак Язэп увесь час марыў вярнуцца ў Вільню, бліжэй да культурніцкага жыцця, займацца журналістыкай.

Яго жаданні спраўдзіліся толькі ў 1913 г.: ён прыязджае ў Вільню, дзе ў выданні “Беларус” друкуецца яго першае апавяданне “Сіроцкая доля”. У два перадваенныя гады Язэп актыўна друкуецца ў “Нашай Ніве” і “Беларусе” – за гэты час з’явілася больш за 20 яго расказаў. З пачаткам Першай сусветнай вайны Язэп быў мабілізаваны, аднак нават падчас баявых дзеянняў не спыніў супрацоўніцтва з беларускімі выданнямі – дасылаў апавяданні, паведамленні і нататкі з фронта.

Пасля рэвалюцыйных падзей 1917 г. Язэп Шпэт вярнуўся ў родны Зэмбін. Да рэвалюцыі Язэп ставіўся прыхільна. Працаваў сакратаром Зембінскага суда, рахункаводам Плешчаніцкага і Каменскага вучылішчаў, рахункаводам-статыстыкам Барысаўскай МТС, лабарантам на Зембінскім масласырзаводзе. Быў адным з арганізатараў калгасаў, пра што хваліўся у сваіх газетных артыкулах. У савецкі час друкаваўся ў газетах “Звязда”, “Савецкая Беларусь”, “Беларуская вёска” (пад псеўданімамі “Дзядзька Язэп”, “Свой”). Апантана займаўся краязнаўствам: збіраў фальклор, этнаграфічныя матэрыялы, друкаваўся ў часопісе “Наш край”.

У 1930-х па вядомых прычынах спыніў сваю публіцыстычную і грамадскую дзейнасць. Адзінае, што паспеў арганізаваць адзін з першых калгасаў у краі. Напрыканцы 1930-х уладкаваўся бухгалтарам у вясковым калгасе і прапрацаваў там да канца жыцця.
Язэп любіў літаратуру, цікавіўся жывапісам, ткацтвам, вышыўкай, спевамі, танцамі, выпечкай хлеба, аднак найперш ён быў адданым патрыётам сваёй зямлі. Яго словы з эсэ “Бацькаўшчына мая!”, напісаныя ў 1921 г. сталі хрэстаматыйнымі: “Бацькаўшчына мая, родная маці Беларусь! Ты ё для мяне найдаражэйшым, найцаннейшым скарбам: пры табе я жыву кожнай думкай сваёй! Бацькаўшчына Беларусь, люблю я цябе, тваё поле і пожні вялікія, што разьвярнуліся ўсім сваім хараством перад вокам чалавека. Люблю цябе, Беларусь, бо я частка цябе. Люблю цябе, бо ты мая: усюды, дзе я цябе бачу,- бачу сябе. Люблю я гутарку тваю найхарашэйшую і найразумнейшую, бо ў ёй я толькі адчуваю, што я праўдзівы сын Беларусі. Люблю цябе, мая мова родная, ты для мяне - неацэнны скарб, бо ты ўліта мне ў душу маёй маткаю роднай, калі яшчэ быў у калысцы…”

 Памёр Язэп Шпэт 21 студзеня 1955 г., але захаваў пра сябе светлую памяць аднавяскоўцаў.
Алесь Лапо
Система OrphusЕсли вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Комментарии к новости (0)
Написать комментарий
Ваше имя:
E-mail:
Введите текст
на картинке:
Сообщение:
Внимание! Комментарии, нарушающие законы РБ,
содержащие оскорбления и ненормативную лексику, без предупреждения удаляются администрацией сайта. Если информация, содержащаяся в комментариях, нарушает ваши права, оскорбляет честь и достоинство или наносит урон деловой репутации, сообщите об этом в редакцию по e-mail: admin@ex-press.by
Еще в разделе «Славутыя землякі»
01.07.2015 20:18 | 3 |
Мікалай Шатаў: барысаўскі асілак
01.02.2015 12:41 | 4 |
Карусь Каганец: барысаўскі след
11.01.2015 22:50 | 3 |
Уладзімір Свірскі: барысаўчанін на канскай чырвонай дарожцы
06.01.2015 14:59 | 1 |
Старабарысаўская старонка Андрэя Грамыкі
21.12.2014 14:03 | 1 |
Віктар Кульбачэнка: скарыцель Эверэста
14.12.2014 12:42 | 4 |
100 гадоў барысаўскага футбола
02.11.2014 23:28 | 2
Янка Маўр: шляхам да Беларусі праз Бытчу
18.10.2014 9:20 |
Прыгоды беларускага гімна
Новости региона Новости читателей
20.11.2017 13:00 |
Это первая кадровая перемена в аппарате Борисовского райисполкома при новом главе вертикали.
20.11.2017 19:56
Движение транспорта через переезд не будет осуществляться с 13.00 до 16.00.
20.11.2017 19:39 |
И оказались в изоляторе РУВД.
20.11.2017 13:50
Они покинули отделение реанимации.
19.11.2017 20:19 |
«Уже как-то не очень смотрится этот городок даже на фоне районных центров», — заявил Александр Лукашенко во время поездки в Борисовский район.
19.11.2017 21:09 |
Фигура великого комбинатора сделана по заказу ТЦ «Сити».
18.11.2017 21:58
Лукашенко поручил заняться развитием Жодино и реконструировать дорогу его молодости.
17.11.2017 17:07 |
Задержка движения составила более 25 минут.
Неформат

Дурка

В союзной России вот уже третье столетие сохраняются две беды: дураки и дороги. В Беларуси с дорогами чуть получше, но вместо них, похоже, возникает иная проблема - деньги.  

Полный абзац

«Народная газета», №25 (3621), пятница, 26 июня 2015 г.
Итак, нам в этом году в очередной раз предстоит сделать выбор. Народная мудрость гласит: “От добра добра не ищут!” В связи с этим белорусам следует тысячу раз хорошенько подумать о том, стоит ли пускать на капитанский мостик своего корабля тех, кто даже и не скрывает своего намерения выпустить из рук его руль и тем самым бросить страну на произвол рыночной стихии. А уж эта стихия, будьте уверены, со всего маху швырнет всех нас на острые рифы рыночного олигархического капитализма.

ПолиGraff

президент Беларуси
обращаясь 21 апреля с ежегодным посланием к белорусскому народу и Национальному собранию, прокомментировал критику пенсионной реформы

Всего ответов: 128824

САДизмы

Соня, 5 лет
Копошусь на кухне, Сонечка сидит тихонько в туалете с книжкой. И вдруг как закричит, у меня аж внутри все похолодело. Пулей влетаю в туалет - дочка сидит как ни в чем не бывало.
- Соня, что случилось?!
- Ничего...
- Почему кричала?!
- Мама, ну здесь же восклицательный знак!
Все высказывания детей

Блог в помощь

Борис Шапиро
Борис Шапиро Борис Шапиро родился в Москве, с 1975 года он постоянно живет в Германии, но интересуется всем, что происходит в России. И, конечно, в Беларуси: отец его, Израиль Шапиро – уроженец Борисовского района Минской губернии.
Мой коллега, профессор Зиновий Кресин, пригласил поступить в аспирантуру. Когда пришел приказ меня в очередной раз выгнать, Зяма прямо на нем написал: «Пошли вы все на х.й».

КИНОхаос

Команда бесстрашных девушек встала на защиту Нью-Йорка.
Все кинообзоры

Право имею

Вопрос депутату

Справка

iPuzzles

www.srnsk.ru/ . news.newnn.ru/
Опрос
Как вы оцениваете свой уровень жизни?
Живем в роскоши
Живем в достатке
Хватает только на самое необходимое
Экономим постоянно
Еле сводим концы с концами
Результаты
Конвертер валют
BLR
USD
2.0017
EUR
2.3547
RUR
0.033789
PLN
0.55737
CZK
0.092248
UAH
0.075593
iPuzzle
Мнения авторов опубликованных материалов могут не совпадать с мнением администрации сайта. При любом использовании материалов сайта ссылка (для интернет-ресурсов - гиперссылка)
на ex-Press.by обязательна! Ответственность за содержание рекламных объявлений несёт рекламодатель. Администрация сайта оставляет за собой право не публиковать объявления, влияющие на престиж сайта. Наш адрес почты: admin@ex-press.by