Спадчына

Завалы: неперарванае кола

Вёска Завалы была асуджана на бясслаўную смерць. На жаль, і зараз няма амаль аніякіх падстаў на тое, што яна працягне свой век: імаверна, – перародзіцца ў дачны пасёлак.

13 сентября 2014, 16:44
Спадчына ex-press.by
956
0

Вёска Завалы была асуджана на бясслаўную смерць. На жаль, і зараз няма амаль аніякіх падстаў на тое, што яна працягне свой век: імаверна, – перародзіцца ў дачны пасёлак. Тым не менш Завалы ўжо ўвайшлі ў гісторыю. Прычым самым нечаканым чынам… 

Дарога ў вёску
 

У Завалах быў зняты адзін з найбольш удалых дакументальных фільмаў у гісторыі Беларусі – “Кола” Віктара Аслюка. Фільм потым тры гады дэманстраваўся на дзясятках міжнародных кінафестываляў: яго паказвалі ад Лейцыга да Екацерынбургу, ад Порту да Парыжа. “Кола” прынесла аўтару і кінастудыі сусветную славу і значныя кінатрафеі: узнагароды за лепшы кароткаметражны фільм на фестывалях “Расія” (2003) і “CINEMA DU REEL” (2004), Гран-Пры на Межнародным кінафестывалі дакументальных і кароткаметражных фільмаў у Грэцыі (2004), прыз за лепшы дакументальны фільм на Фестывалі аўдыёвізуальнага мастацтва ў Партугаліі (2005). Фільм атрымаўся скрушлівым: на чорна-белым тле перад намі паўстаюць вобразы з жыцця апошніх старэнькіх жыхароў паміраючай вёскі, іх самотнае бадзянне і такое ж недарэчнае існаванне іх хатняй скаціны. Толькі маладая сям’я з дзіцём дорыць праменьчык надзеі на тое, што вёска адродзіцца,– але ў гэта амаль ня верыцца…

 У сённяшніх Завалах яшчэ магчыма знайсці тых, хто памятае пра здымкі, але і іх можна пералічыць на пальцах адной рукі. Фільма яны не бачылі, і пра яго здымкі захавалі толькі ўрыўкавыя ўспаміны. Марыя Конан ўзгадала, што калісьці здавала дом для здымачнай каманды, паказала мясціны дзе працавала кінакаманда. Стары мост – не захаваўся, людзей што часцей траплялі ў аб’ектыў – не засталося. Распавяла Марыя Сяргееўна і пра тое, што героі дакументалкі, маладая пара з дзіцём, ужо разышліся, іх вясковы дом згарэў, і самі яны даўно выехалі з вёскі. Што і варта было давесці.


Марыя Конан
 

Тыповы завальскі дом
 

Вяскоўцы
 

Пра тое, што калісьці вёска была даволі населенай і шумнай, сведчаць хіба што могілкі. Сярод тыповых савецкіх плітаў тут сустракаюцца камяні з выбітымі крыжамі. Пэўна, яшчэ з тых часоў, калі Мужанка была воднай артэрыяй, што злучала Завалы з Чорным морам. Цяперашняя плынь рачулкі месцамі пазабалочвана, месцамі яе можна ледзьве не перакрочыць – і служыць хіба для таго, каб выпрасаваць анучу.


Завальскія могілкі
 

Тым часам, па адзінай вясковай вулачцы не сціхаў аўтамабільны рух. Кожнаю кварту гадзіны ў гэты будзённы дзень праязджалі дачнікі. Палюбілася гэтая зацішная апошняя вёсачка на рацэ Мужанцы чужынцам: да Барысава – усяго 17 кіламетраў, а да “алімпійкі” ўвогуле – рукой падаць. Сярод масіўных дамоў на высокім падмурку (відаць, раней Мужанка мела неспакойны нораў) ужо сустракаецца і двухпавярховы катэдж. Завалы будуць жыць, але, напэўна, што ўжо іншым жыццём. Кола не перарвецца.

Автор: Алесь Лапо, фота аўтара
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Square Перепечатка материалов EX-PRESS.BY борисовскими СМИ возможна только с письменного разрешения редакции. Разрешается цитировать материалы EX-PRESS.BY в соцсетях, если объем текста не превышает 700 знаков. Гиперссылка на EX-PRESS.BY должна размещаться в 1-ом абзаце и вести непосредственно на авторский материал.

Комментарии (0)

Станьте первым в обсуждении!

Авторизуйтесь для обсуждения!

ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
3 минуты назад | Экономика
Биржа: на торгах 20 января белорусский рубль укрепился сразу к доллару, евро и российскому рублю
6 минут назад | Общество
До 11 градусов мороза ожидается в Беларуси 21 января
около 2 часов назад | Общество
В Украине и ЕС снова вспышка кори, есть умершие. Что важно знать белорусам, которые туда едут
около 2 часов назад | Экономика
Биржа: белорусский рубль начал торги 20 января ростом сразу ко всем основным валютам
около 2 часов назад | В мире
Мэй: второго референдума в Великобритании по вопросу выхода из ЕС не будет
около 2 часов назад | Экономика
Бедность увеличивается в масштабах
около 3 часов назад | В мире
Ученые: подростковый возраст надо увеличить до 24 лет
около 4 часов назад | Политика
Чаусов: Проект "Белая Русь" как политическая партия власти окончательно похоронен
около 4 часов назад | Экономика
"Дримлэнд" выставлен на торги. Распродается имущество беглого бизнесмена Аверьянова
около 4 часов назад | Культура
Эксперты три года слушали диски и виниловые пластинки, ища "экстремизм"
около 4 часов назад | Общество
Родители погибшей "на картошке" школьницы добились компенсации в 50 тысяч рублей
около 5 часов назад | Политика
Казахстан предлагает перенести переговоры по Донбассу из Минска в Астану
около 5 часов назад | В мире
МОК не допустил 111 российских спортсменов на зимнюю Олимпиаду в Пхенчхане
около 16 часов назад | В мире
Порошенко потратил на тайный отдых на Мальдивах полмиллиона долларов
около 16 часов назад | В мире
Польша построит атомную электростанцию
около 19 часов назад | Новости Борисова
Куда пойти в эти выходные
около 19 часов назад | Спорт
Биатлон. Белорус Владимир Чепелин стал 9-м в спринте на этапе КМ в Италии
около 20 часов назад | Новости Борисова
Крещенские купания в Борисове
около 21 часа назад | Новости Борисова
На выборах в районный совет депутатов в Борисове будет трое лишних
около 23 часов назад | Политика
Провластную «Белую Русь» возглавил глава БТ Геннадий Давыдько
около 23 часов назад | Спорт
Три экипажа "МАЗ-СПОРТавто" вошли в топ-10 очередного этапа "Дакара"
ВСЕ НОВОСТИ

ТОЛЬКО У НАС