Спадчына

Чэрнеўка: мястэчка металургаў

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю.

24 сентября 2014, 16:57
Спадчына ex-press.by
934
0

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю. Непадалёк ад месца яе ўзнікнення яшчэ ў XVI ст. існаваў Чэрнеў брод праз Бярэзіну. Аднак сама вёска ўпершыню ўзгадваецца толькі ў ХІХ ст. Позняе ўпамінанне не перашкодзіла ёй за кароткі час займець вядомасць на ўсю Расійскаю імперыю. 

Мясціны вакол Чэрнеўкі здаўна былі багатыя не толькі лесам, але і балотнай рудой. Гэты факт выявіла ўрадавая камісія ў 1850 г. і вырашала, што месца ідэальна пасуе да пабудовы металургічнага завода. Уладальнік гэтых земляў генерал-маёр расійскай арміі Лявон Радзівіл не стаў адкладаць справу ў далёкую шуфляду, і ўжо праз чатыры гады завод працаваў. У 1857 г. ім ужо валодаў прадстаўнік царскай фаміліі вялікі князь Мікалай Мікалаевіч. За 1860-я гады вытворчыя магутнасці істотна павялічваліся: вырасла колькасць працоўных (амаль да 500 чалавек), існавалі вялікія тэмпы росту выплаўкі чыгуна (у лепшыя гады – 160 тысяч пудоў), жалеза, сталі. На мяжы 60-70-х ХІХ ст. завод стаў адным з найбуйнейшых не толькі у Беларусі, але і ва ўсёй Расійскай імперыі. Тут сярод іншага вырабляліся і паравыя машыны. На Усерасійскай выставе ў Маскве ў 1870 г. прадукцыя завода была ўдастоена бронзавага медаля. 

У 1878 г. завод стаў дзяржаўным, але пад апекай імперыі ён праіснаваў нядоўга. У 1881 г. завод зачынілі. Мяркуюць, што з прычыны развіцця чыгуначных шляхоў метал стала танней завозіць, чым вырабляць. 

Апошнія вяскоўцы, вядома, што нічога не ведаюць пра металургічны завод. Даволі хутка пасля закрыцця металургічны завод быў разабраны іх прапрадзядамі і магчыма, што падмуркі некаторых чэрнеўскіх дамоў дагэтуль стаяць на чырвоных цаглінах таго прадпрыемства. 

Слава Чэрнеўкі не скончылася на металургічным заводзе. На мяжы ХІХ – ХХ стст. вялікі розгалас у краіне быў пра мясцовых ганчароў: тут, у невялікай вёсцы існавала ажно 15 майстэрняў. На той час Чэрнеўка была тыповым мястэчкам з базарнай плошчай у цэнтры, вакол якой віравала жыццё, і з сінагогай – большасць насельніцтва складалі габрэі.  

Пасля Другой сусветнай вайны Чэрнеўка з габрэйскага шэтла пераўтварылася ў тыповую савецкую вёску, а ўжо ў наш час яна ўсё больш нагадвае дачны пасёлак. Новых пасяленцаў вабяць рыбныя мясціны і багатыя на здабычу лясы. Аднак абсалютнай цішыні тут няма: пастаянна, даволі нізка і шумна (аэрапорт “Мінск-2” не так далёка як здаецца) курсуюць самалёты. 

Пра прамысловую веліч вёскі нагадваюць рэшткі піларамы, аднак у адраджэнне вёскі на зліцці Бабра і Бярэзіны ўжо не верыцца. 

 

Лясніцтва ў Чэрнеўцы Лясніцтва ў Чэрнеўцы

 

Прыватная антытабачная кампанія Прыватная антытабачная кампанія 

Чэрнеўская гаспадарка 

Тут Бобр уліваецца ў БярэзінуТут Бобр уліваецца ў Бярэзіну 

 Рэшткі былой велічы 

Калодзеж у Чэрнеўцы 
Автор: Алесь Лапо, фота аўтара.
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Square Перепечатка материалов EX-PRESS.BY борисовскими СМИ возможна только с письменного разрешения редакции. Разрешается цитировать материалы EX-PRESS.BY в соцсетях, если объем текста не превышает 700 знаков. Гиперссылка на EX-PRESS.BY должна размещаться в 1-ом абзаце и вести непосредственно на авторский материал.

Комментарии (0)

Станьте первым в обсуждении!

Авторизуйтесь для обсуждения!

ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
3 минуты назад | Экономика
Биржа: на торгах 20 января белорусский рубль укрепился сразу к доллару, евро и российскому рублю
6 минут назад | Общество
До 11 градусов мороза ожидается в Беларуси 21 января
около 2 часов назад | Общество
В Украине и ЕС снова вспышка кори, есть умершие. Что важно знать белорусам, которые туда едут
около 2 часов назад | Экономика
Биржа: белорусский рубль начал торги 20 января ростом сразу ко всем основным валютам
около 2 часов назад | В мире
Мэй: второго референдума в Великобритании по вопросу выхода из ЕС не будет
около 2 часов назад | Экономика
Бедность увеличивается в масштабах
около 3 часов назад | В мире
Ученые: подростковый возраст надо увеличить до 24 лет
около 4 часов назад | Политика
Чаусов: Проект "Белая Русь" как политическая партия власти окончательно похоронен
около 4 часов назад | Экономика
"Дримлэнд" выставлен на торги. Распродается имущество беглого бизнесмена Аверьянова
около 4 часов назад | Культура
Эксперты три года слушали диски и виниловые пластинки, ища "экстремизм"
около 4 часов назад | Общество
Родители погибшей "на картошке" школьницы добились компенсации в 50 тысяч рублей
около 5 часов назад | Политика
Казахстан предлагает перенести переговоры по Донбассу из Минска в Астану
около 5 часов назад | В мире
МОК не допустил 111 российских спортсменов на зимнюю Олимпиаду в Пхенчхане
около 16 часов назад | В мире
Порошенко потратил на тайный отдых на Мальдивах полмиллиона долларов
около 16 часов назад | В мире
Польша построит атомную электростанцию
около 19 часов назад | Новости Борисова
Куда пойти в эти выходные
около 19 часов назад | Спорт
Биатлон. Белорус Владимир Чепелин стал 9-м в спринте на этапе КМ в Италии
около 20 часов назад | Новости Борисова
Крещенские купания в Борисове
около 21 часа назад | Новости Борисова
На выборах в районный совет депутатов в Борисове будет трое лишних
около 23 часов назад | Политика
Провластную «Белую Русь» возглавил глава БТ Геннадий Давыдько
около 23 часов назад | Спорт
Три экипажа "МАЗ-СПОРТавто" вошли в топ-10 очередного этапа "Дакара"
ВСЕ НОВОСТИ

ТОЛЬКО У НАС