Спадчына

Барысаўшчына 100 гадоў таму

Весткі з Барысаўскага павету на старонках “Нашай Нівы” за 1914 год

08 сентября 2014, 18:17
1770
Спадчына 34mag.net
0

(Весткі з Барысаўскага павету на старонках “Нашай Нівы” за 1914 год)


Газета “Наша Ніва” за 8 гадоў сваёй дзейнасці пераўтварылася ў аўтарытэтнае і папулярнае перыядычнае выданне. Найбольшая колькасць чытачоў газеты прыходзілася на Віленскую і Мінскую губерню. Чыталі “Нашу Ніву” і ў Барысаўскім павеце. 

Сярод аматараў беларускай газеты знаходзіліся і тыя, хто з ахвотаю паведамляў пра мясцовыя навіны, пісаў артыкулы, вершы. Сярод асабліва актыўных аўтараў варта прыгадаць зэмбінца Язэпа Шпэта і вясковага настаўніка Янку Светлячка (сапраўднае імя – Іван Гаеўскі). Але былі і іншыя, хто дапамагаў газеце аператыўна паведамляць пра весткі з рэгіёну. Пагартаем падшыўку газеты за 1914 год, каб адшукаць там навіны з Барысаўскага края.

Пачнем з павятовага цэнтра. Адразу некалькі паведамленняў датычаць дзейнасці мясцовых органаў самакіравання і наладжванні транспартнага добраўпарадкавання. У прыватнасці паведамляецца (“НН”; 4 студз.) пра тое, што барысаўскае земства дазволіла прамыслоўцам аўтамабільны рух паміж горадам і чыгуначнай станцыяй, а таксама паміж Зэмбінам і Барысавам. Пра наладжванне буйных транспартных шляхоў праз Барысаў  паведамляецца пазней (“НН”; 20 чэрв.) у сувязі з тым, што “Міністэрства дарог” (пэўна, маецца на ўвазе Міністэрства шляхоў зносін) праектуе шасэйныя дарогі з Мінска праз Барысаў на Оршу, а таксама ад Барысава праз Бярэзіну ва Ігумен. 

Земскі сход рупіў і пра рачны транспарт. Так, напрыканцы года (“НН”; 18 снеж.) паведамляецца пра тое, што орган самакіравання вырашыў дабівацца ва ўрада фінансавай падтрымкі на добраўпарадкаванне 17 рэк павета, у тым ліку судаходнай Бярэзіны. Пазначалася, што забалочанасць рэк замінала сплаву і карыстанню з сенажацяў уздоўж рачной плыні.

З гучных гарадскіх навін года было адкрыццё 1 ліпеня жаночай настаўніцкай семінарыі ў горадзе – пра гэта “Наша Ніва” пісала ажно двойчы. Што праўда, семінарыя была зачыненая ў 1916 г. так і не паспеўшы зрабіць аніводнага выпуску. 

1914 год быў годам актыўнай барацьбы з п’янствам, якая ўрэшчэ рэшт з пачаткам Першай сусветнай вайны прывяла да ўвядзення “сухога закона”. Пра тое, што не абмінула кампанія і Барысаўскі павет гавораць частыя паведамленні з рэгіёну на гэтую тэму: напрыклад, пра сялянскі сход у Вяляцічах, які прыняў рашэнне пазачыняць усе шынкі і іншыя кропкі гандлю алкаголем у воласці (“НН”; 12 чэрв.); пра павятовы сход у Барысаве, на якім ішло абмеркаванне барацьбы з п’янствам (“НН”; 20 чэрв. і 26 чэрв.), пра патрабаванне сялянскіх таварыстваў аб закрыцці 460 манаполек і шынкоў у Барысаўскім павеце (“НН”; 11 вер.).

Дайшло да таго, што некаторыя энтузіясты антыалкагольнай кампаніі пачалі ісці насуперак закону дзеля таго, каб паспрыяць перамозе над п’янствам. Так, у газеце за 12 снежня паведамлялася пра асуджанага селяніна Смоліка, які падпаліў бровар памешчыка Свіды ў двары Зарэчча нібыта дзеля змагання з п’янствам.

Пажары былі частымі гасцямі на нашай старонцы. Так, 3 ліпеня паведамлялася пра тое, што ва ўладаннях графа Тышкевіча ў павеце згарэла 200 дзесяцін леса, а 18 верасня – пра пажар у Гудабоўцы, дзе згарэла 51 сялянская сяліба. 

Калі пажары часцяком здараліся праз падпалы, то ў пэўных прыродных катаклізмах, што адбыліся ў гэтым годзе цяжка вінаваціць чалавека. Так, у газеце паведамлялася (“НН”; 20 чэрв.), што 5 чэрвеня ў Змітровічах (цяперашні Бярэзінскі раён) забіла перуном двух чалавек і пакалечыла жанчыну з дзіцём. 
Былі на Барысаўшчыне ў 1914 годзе і некалькі гучных крымінальных спраў. Напрыклад, паведамлялася пра уцёкі ад адказнасці хлопцаў (“НН”; 17 студз.), якія улетку 1913 г. спалілі пуню і 22 дзевак у вёсцы Кастрыца. Злачынцы ўладкавалі ў лесе зямлянку і толькі чарговы крадзеж дазволіў раскрыць іх хованку і злавіць забойцаў. Пра дадзенае здарэнне пісаў мясцовы карэспандэнт “Хвядот с Кастрыц”. А напрыканцы года (“НН”; 25 снеж.) прайшло паведамленне пра тое, што акружны суд Барысава накіраваў на вечную катаргу селяніна Апанаса Хількевіча, які атруціў свайго стрыечнага брата.

1914 год быў яшчэ і годам вайны, і гэтая тэма займала асноўны газетны аб’ём. Сярод іншага тут распавядалася пра мабілізацыю людзей, звязаных з белнацрухам. Так, паведамлялася (“НН”; 18 вер., 13 ліст.) пра сыход на вайну і хваробу барысаўца, паручніка драгунскага палка Аляксандра Цюндзявіцкага, а таксама пра ўзнагароджанне георгіеўскім крыжом за адвагу яго земляка Рыгора Лашчэўскага.

Як бачым, “Нашу Ніву” не толькі любілі чытаць на барысаўскай зямлі, аднак і дзяліцца з ёй сваімі навінамі, турботамі і мастацкімі творамі.

Алесь Лапо
Обсудить в чате
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
Спорт
СМИ: Домрачева и Бьорндален переехали в Монако
Общество
«Кто этими чудиками должен заниматься?» Идет сбор подписей за обязательную установку номерных знаков на велосипедах, самокатах, сигвеях
Экономика
Брать или не брать. Как Беларусь идет по опасной дорожке
Общество
У тех, кто использует эмодзи в переписке, свидания чаще заканчиваются «успешно»
Общество
За решеткой за 250 долларов взятки. В чем обвиняют фигурантов самого массового «дела медиков»
Экономика
Как отмена виз «на закупы» и торговли в воскресенье повлияли на траты белорусов в магазинах Польши
Новости Борисова
Фото дня. 2-я поликлиника Борисова посвежела
Общество
Для этих трех знаков Зодиака конец 2019 года будет особенно счастливым
Новости Жодино
В Жодино токсикоман нюхал клей на автобусной остановке
Новости Борисова
Горячая вода, стиральные машины и видеокамеры. Как меняется жизнь солдат в Печах
Новости Жодино
«Раскатал» валик. В Жодино рабочий во время ремонта написал нецензурное слово в подъезде
ВСЕ НОВОСТИ

Конвертер

ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
ВСЕ НОВОСТИ
Loading...