Спадчына

Чэрнеўка: мястэчка металургаў

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю.

24 сентября 2014, 16:57
2648
Спадчына EX-PRESS.BY
0

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю. Непадалёк ад месца яе ўзнікнення яшчэ ў XVI ст. існаваў Чэрнеў брод праз Бярэзіну. Аднак сама вёска ўпершыню ўзгадваецца толькі ў ХІХ ст. Позняе ўпамінанне не перашкодзіла ёй за кароткі час займець вядомасць на ўсю Расійскаю імперыю. 

Мясціны вакол Чэрнеўкі здаўна былі багатыя не толькі лесам, але і балотнай рудой. Гэты факт выявіла ўрадавая камісія ў 1850 г. і вырашала, што месца ідэальна пасуе да пабудовы металургічнага завода. Уладальнік гэтых земляў генерал-маёр расійскай арміі Лявон Радзівіл не стаў адкладаць справу ў далёкую шуфляду, і ўжо праз чатыры гады завод працаваў. У 1857 г. ім ужо валодаў прадстаўнік царскай фаміліі вялікі князь Мікалай Мікалаевіч. За 1860-я гады вытворчыя магутнасці істотна павялічваліся: вырасла колькасць працоўных (амаль да 500 чалавек), існавалі вялікія тэмпы росту выплаўкі чыгуна (у лепшыя гады – 160 тысяч пудоў), жалеза, сталі. На мяжы 60-70-х ХІХ ст. завод стаў адным з найбуйнейшых не толькі у Беларусі, але і ва ўсёй Расійскай імперыі. Тут сярод іншага вырабляліся і паравыя машыны. На Усерасійскай выставе ў Маскве ў 1870 г. прадукцыя завода была ўдастоена бронзавага медаля. 

У 1878 г. завод стаў дзяржаўным, але пад апекай імперыі ён праіснаваў нядоўга. У 1881 г. завод зачынілі. Мяркуюць, што з прычыны развіцця чыгуначных шляхоў метал стала танней завозіць, чым вырабляць. 

Апошнія вяскоўцы, вядома, што нічога не ведаюць пра металургічны завод. Даволі хутка пасля закрыцця металургічны завод быў разабраны іх прапрадзядамі і магчыма, што падмуркі некаторых чэрнеўскіх дамоў дагэтуль стаяць на чырвоных цаглінах таго прадпрыемства. 

Слава Чэрнеўкі не скончылася на металургічным заводзе. На мяжы ХІХ – ХХ стст. вялікі розгалас у краіне быў пра мясцовых ганчароў: тут, у невялікай вёсцы існавала ажно 15 майстэрняў. На той час Чэрнеўка была тыповым мястэчкам з базарнай плошчай у цэнтры, вакол якой віравала жыццё, і з сінагогай – большасць насельніцтва складалі габрэі.  

Пасля Другой сусветнай вайны Чэрнеўка з габрэйскага шэтла пераўтварылася ў тыповую савецкую вёску, а ўжо ў наш час яна ўсё больш нагадвае дачны пасёлак. Новых пасяленцаў вабяць рыбныя мясціны і багатыя на здабычу лясы. Аднак абсалютнай цішыні тут няма: пастаянна, даволі нізка і шумна (аэрапорт “Мінск-2” не так далёка як здаецца) курсуюць самалёты. 

Пра прамысловую веліч вёскі нагадваюць рэшткі піларамы, аднак у адраджэнне вёскі на зліцці Бабра і Бярэзіны ўжо не верыцца. 

 

Лясніцтва ў Чэрнеўцы Лясніцтва ў Чэрнеўцы

 

Прыватная антытабачная кампанія Прыватная антытабачная кампанія 

Чэрнеўская гаспадарка 

Тут Бобр уліваецца ў БярэзінуТут Бобр уліваецца ў Бярэзіну 

 Рэшткі былой велічы 

Калодзеж у Чэрнеўцы 
Алесь Лапо, фота аўтара.
Обсудить в чате
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
Спорт
СМИ: Домрачева и Бьорндален переехали в Монако
Общество
«Кто этими чудиками должен заниматься?» Идет сбор подписей за обязательную установку номерных знаков на велосипедах, самокатах, сигвеях
Экономика
Брать или не брать. Как Беларусь идет по опасной дорожке
Общество
У тех, кто использует эмодзи в переписке, свидания чаще заканчиваются «успешно»
Общество
За решеткой за 250 долларов взятки. В чем обвиняют фигурантов самого массового «дела медиков»
Экономика
Как отмена виз «на закупы» и торговли в воскресенье повлияли на траты белорусов в магазинах Польши
Новости Борисова
Фото дня. 2-я поликлиника Борисова посвежела
Общество
Для этих трех знаков Зодиака конец 2019 года будет особенно счастливым
Новости Жодино
В Жодино токсикоман нюхал клей на автобусной остановке
Новости Борисова
Горячая вода, стиральные машины и видеокамеры. Как меняется жизнь солдат в Печах
Новости Жодино
«Раскатал» валик. В Жодино рабочий во время ремонта написал нецензурное слово в подъезде
ВСЕ НОВОСТИ

Конвертер

ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
ВСЕ НОВОСТИ
Loading...