Спадчына

Самы вядомы скарб Барысаўскай зямлі

У 2000 г. паляванне на напалеонаўскія скарбы прынесла зусім нечаканыя і прыемныя вынікі.

05 октября 2014, 20:02
1717
Спадчына EX-PRESS.BY
0

Напэўна няма больш даследаванага археолагамі кавалка зямлі ў Беларусі як месца пераправы Напалеона праз Бярэзіну. У бітве 1812 г. удзельнічала больш за 50 тыс. жаўнераў, зброю і рыштунак якіх дагэтуль знаходзяць як прафесійныя археолагі, так і чорныя капальнікі. У 2000 г. паляванне на напалеонаўскія скарбы прынесла зусім нечаканыя і прыемныя вынікі: быў выяўлены унікальны манетна-рэчавы скарб эпохі вікінгаў.

Першы прадмет скарбу – іржавы кавалак ад мяча знайшоў на Брылёўскім полі (каля вёскі Брылі) мастак-рэстаўратар Белдзяржмузея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Сяргей Захараў. Знаходкі не надалі асаблівай увагі – здавалася, што прадмет мог належаць удзельнікам бітвы 1812 г. Аднак, калі стала зразумелым, што – гэта кавалак франкскага мяча эпохі вікінгаў, Сяргей Захараў прадоўжыў археалагічную экспедыцыю і быў узнагароджаны. Ён знайшоў астатнія часткі мяча, 256 арабскіх дзірхамаў, 8 гірак-разнавагаў. Пазней да археалагічных раскопак далучыліся масцітыя беларускія археолагі А. Іоў і В. Рабцэвіч, і Брылёўскі скарб папоўніўся яшчэ 34 манетамі і 2 гіркамі. Месца знаходкі (правабярэжны поплаў ракі Бярэзіны) і зламаны ў некалькіх месцах франкскі меч далі падставы меркаваць, што скарб быў вотыўным дарам – скандынаўскай традыцыяй ахвярапрынашэння багам у абмен на дапамогу ў ваенных і гандлёвых справах. Валянцін Рабцэвіч датаваў знойдзены скарб 890-892 гг.

Скарб адлюстроўвае падзеі, што адбываліся на беларускіх землях у Раннім сярэднявеччы: фарміраванне гандлёвых шляхоў, якія злучылі паміж сабой першыя гарады, — цэнтры дзяржаваўтваральных працэсаў, месцы сувязяў паміж прадстаўнікамі розных народнасцяў. Прысутнасць у складзе скарбу арабскіх манет і франкскага мяча паказвае, наколькі шырокімі былі гандлёвыя зносіны нашых продкаў ужо ў той час.

Усяго на тэрыторыі Беларусі вядома каля 180 месцаў, дзе былі выяўлены дзірхамы –тапаграфія іх знаходак характарызуецца канцэнтрацыяй уздоўж шляху “з варагаў у грэкі”, а паходжанне – лакалізуецца самым шырокім чынам: Паўночная Афрыка, Блізкі Усход, Іран, Афганістан, Закаўказзе, Сярэдняя Азія. Некалькі манет са знаходкі не маюць аналагаў, іншыя – сустракаліся лічаную колькасць разоў. Мячы і іх фрагменты эпохі вікінгаў былі ў розны час выяўлены ў Полацку, Віцебску і наваколлі, Ваўкавыску, Брэсцкім і Валожынскім раёнах. Гіркі-разнавагі з’яўляюцца самымі старажытнымі са знойдзеных на тэрыторыі Беларусі, і аднымі з найстаражытнейшых на Русі. Унікальнасць Брылёўскага скарбу яшчэ і ў тым, што тут упершыню спалучыліся манеты і меч, грыўня і гіркі. Верагодна, што з гэтай прычыны ўпершыню ў Беларусі асобнай археалагічнай знаходцы была прысвечана грунтоўнае выданне-каталог “Брылёўскі скарб”.

У 2003 г. скарб быў перададзены ў Нацыянальны гістарычны музей, дзе ён выстаўлены ў экспазіцыі “БелВЭБ: новае жыццё нацыянальных скарбаў”.

Обсудить в чате
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
Спорт
СМИ: Домрачева и Бьорндален переехали в Монако
Общество
«Кто этими чудиками должен заниматься?» Идет сбор подписей за обязательную установку номерных знаков на велосипедах, самокатах, сигвеях
Экономика
Брать или не брать. Как Беларусь идет по опасной дорожке
Общество
У тех, кто использует эмодзи в переписке, свидания чаще заканчиваются «успешно»
Общество
За решеткой за 250 долларов взятки. В чем обвиняют фигурантов самого массового «дела медиков»
Экономика
Как отмена виз «на закупы» и торговли в воскресенье повлияли на траты белорусов в магазинах Польши
Новости Борисова
Фото дня. 2-я поликлиника Борисова посвежела
Общество
Для этих трех знаков Зодиака конец 2019 года будет особенно счастливым
Новости Жодино
В Жодино токсикоман нюхал клей на автобусной остановке
Новости Борисова
Горячая вода, стиральные машины и видеокамеры. Как меняется жизнь солдат в Печах
Новости Жодино
«Раскатал» валик. В Жодино рабочий во время ремонта написал нецензурное слово в подъезде
ВСЕ НОВОСТИ

Конвертер

ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
20 лет за 20 секунд: как менялся Путин
Происшествия
«На связи Orwell! Счастливого полета!». Что известно о группировке, «заминировавшей» здания в Минске, и почему их сложно найти
Общество
«Просто дверь туго открывется». Как чиновник в Слониме проводил «прием граждан» за закрытыми дверями
Политика
Лукашенко: «Не можешь сделать сегодня, скажи, что сделаешь завтра»
Спорт
Футбол. Высшая лига. "Шахтер" разгромил "Слуцк" и другие матчи
Политика
Пустота в авторитарной рамке. Лукашенко озаботился идеологией перед выборами
Общество
«Богдан». В Вилейском районе неизвестные били собаку молотком, сверлили дрелью и выбросили животное в уборную
Происшествия
Испытали надгробия на прочность. 10-летний мальчик и 7-летняя девочка повредили 30 надмогильных памятников в Лиде
Общество
В инстаграме появился секси-аккаунт помидора. Фото
Общество
Пять причин, почему не стоит делать маски из овощей и фруктов
ВСЕ НОВОСТИ
Loading...